Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

In december 2019 is in bepaalde delen in China (Wuhan) het coronavirus COVID-19 uitgebroken. De ziekte is momenteel ook aanwezig in België en andere landen zoals de VS, het Verenigd Koninkrijk, Rusland, Zweden, Duitsland, Oostenrijk, Italië, Spanje, Frankrijk, Japan, Zuid-Korea …

De getroffen landen nemen maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan: vluchten worden geschrapt, internationale bedrijven en winkels sluiten, er worden quarantainemaatregelen genomen … 

Het coronavirus kan in bepaalde situaties aanleiding geven tot het invoeren van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Voorbeeld

  • De werknemer die omwille van persoonlijke redenen (bijvoorbeeld vakantie) of professionele redenen (bijvoorbeeld een zakenreis) in een land getroffen door het coronavirus verblijft en die, op het einde van zijn verblijf, niet  naar België kan terugkeren (bijvoorbeeld wegens een vliegverbod of een quarantainemaatregel) of die naar België is teruggekeerd maar bij aankomst in België in quarantaine wordt geplaatst, kan tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht indien hij zijn werk bij zijn werkgever niet op de voorziene datum  kan hervatten.
  • Belgische ondernemingen die getroffen worden door de gevolgen van het Coronavirus in China of andere risicogebieden – bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van leveranciers uit de getroffen regio – kunnen ook een beroep doen op het stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht indien door het stilvallen van de productie het niet meer mogelijk is het personeel verder tewerk te stellen.
  • Bedrijven die hun bedienden tijdelijk werkloos stellen wegens economische oorzaken kunnen, in afwachting van het voleindigen van de procedure tot erkenning als onderneming in moeilijkheden, ook een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht (zie verder).

In geval van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is de werknemer vrijgesteld van wachttijd. Hij moet dus niet eerst een aantal arbeidsdagen bewijzen vooraleer hij recht heeft op uitkeringen. De werknemer ontvangt 65%van zijn gemiddeld geplafonneerd loon (geplafonneerd op EUR 2.754,76 per maand). Er wordt op de uitkering een bedrijfsvoorheffing ingehouden van 26,75%. Tot 30 juni 2020 wordt het bedrag van de uitkering verhoogd tot 70% van het gemiddeld geplafonneerd loon.

Voor meer informatie over de formaliteiten in geval van tijdelijke werkloosheid, zie het infoblad T32

De werkgever die de overmacht inroept, moet hiervan zo snel mogelijk een elektronische aangifte doen bij het werkloosheidsbureau van de exploitatiezetel. Als reden van overmacht vermeldt hij ‘CORONAVIRUS’. Daarnaast moet hij ook per post of per mail, gericht aan de dienst tijdelijke werkloosheid van het bevoegde werkloosheidsbureau (bijvoorbeeld voor het werkloosheidsbureau Gent: tijdelijkewerkloosheid.gent@rvaonem.fgov.be(link sends e-mail)) een dossier indienen met een gedetailleerde uitleg waaruit blijkt dat de werkloosheid is veroorzaakt door overmacht, veroorzaakt door het coronavirus. De erkenning van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht gebeurt binnen de drie à vier dagen.

Voor de overige formaliteiten specifiek verbonden aan tijdelijke werkloosheid wegens overmacht, zie het infoblad E24.

De tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zal in voorkomend geval aanvaard worden voor de door de werkgever opgegeven duur doch uiterlijk tot en met 30.06.2020.

Opmerking

Het louter feit dat de werknemer terugkeert uit China of een ander land dat getroffen is door het coronavirus, of het louter feit dat de werknemer in contact gekomen is met een persoon die uit een getroffen zone komt, zonder dat er concrete aanwijzingen zijn van een besmettingsgevaar, kan niet ingeroepen worden om deze werknemer tijdelijk werkloos wegens overmacht te stellen.

Hieruit volgt dat bedrijven die ‘preventieve’ maatregelen nemen om te voorkomen dat hun werknemers besmet raken door het coronavirus (en die het gevolg zijn van een unilaterale beslissing genomen door de werkgever of de werknemer) geen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kunnen aanvragen. Het gaat hier niet om een door een bevoegde overheid of instantie opgelegd verbod om te werken of zich te verplaatsen.

Voorbeeld
Werknemers die terugkeren van een zakenreis of een vakantie uit een risicogebied moeten uit voorzorg een bepaalde tijd thuisblijven: dit is geen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Er kan bijvoorbeeld overeengekomen worden dat de werknemers telewerken.

De werknemer die besmet is met het coronavirus, is arbeidsongeschikt en kan geen aanspraak maken werkloosheidsuitkeringen.

Tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken

Bedrijven die door de verspreiding van het coronavirus getroffen worden door een daling van hun cliënteel, productie, omzet, bestellingen … (bijvoorbeeld bedrijven uit de horecasector, de toeristische sector, de hotelsector, de evenementensector, reisagentschappen, luchtvaartmaatschappijen, dienstencheque-ondernemingen … ) waardoor de normale arbeidsregeling niet kan gehandhaafd worden,kunnen voor hun arbeiders een beroep doen op tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken. De werkgever moet dan een elektronische aangifte doen bij het werkloosheidsbureau van de exploitatiezetel (zie het infoblad E22). Bij de economische redenen vermeldt hij ‘CORONAVIRUS’. De directeur van het werkloosheidsbureau kan eventueel een afwijking toestaan op de indieningstermijn indien het coronavirus heeft geleid tot een plotse daling van het werk.

Voor bedienden kan tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken worden ingevoerd door de ondernemingen die reeds voldoen aan de preliminaire voorwaarden voor het invoeren van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor bedienden (zie het infoblad E54). De werkgever moet ook een elektronische aangifte doen bij het werkloosheidsbureau van de exploitatiezetel (zie het infoblad E55). Hij vermeldt bij economische redenen ‘SCHORSING BEDIENDEN’ en vermeldt ‘CORONAVIRUS’ in de rubriek opmerkingen.

Indien de onderneming nog niet voldoet aan de preliminaire voorwaarden kan ze een aanvraag indienen bij de Minister van Werk om erkend te worden als onderneming in moeilijkheden op basis van onvoorzienbare omstandigheden die op een korte termijn een substantiële daling van de omzet, de productie of het aantal bestellingen tot gevolg hebben (zie het infoblad E54). De werkgever kan de voorafgaande mededeling van de voorziene tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken maar versturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau nadat de RVA in kennis is gesteld van de erkenning als onderneming in moeilijkheden. Tijdens de lopende erkenningsprocedure kan een aanvraag ingediend worden voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht op voorwaarde dat de werkgever aantoont dat hij de voorafgaande procedure van erkenning als onderneming in moeilijkheden heeft opgestart of zich geëngageerd heeft om dat te doen.

De werknemer die tijdelijk werkloos gesteld wordt wegens economische oorzaken moet voldoen aan de gewone toelaatbaarheidsvoorwaarden. De werknemer ontvangt 65%van zijn gemiddeld geplafonneerd loon (geplafonneerd op EUR 2.754,76 per maand). Er wordt op de uitkering een bedrijfsvoorheffing ingehouden van 26,75%.Tot 30 juni 2020 wordt het bedrag van de uitkering verhoogd tot 70% van het gemiddeld geplafonneerd loon.

Auteur :
Christophe Meesters
IAB erkend extern belastingconsulent | IEC conseil fiscal
erkenningsnummer 13675 2N73,
fiscotax accountantIAB fiscotax
namens Fiscotax BV BVBA
belastingconsulenten IAB

erkenningsnummer 225329 3 N 16

Merksemsebaan 44 – 2110 Wijnegem – Antwerpen/Antwerp


T. +32 (0)3 246 00 70 |M. christophe@fiscotax.be | W. www.fiscotax.be

Meet me – schedule an online meeting

Disclaimer |De inlichtingen zoals meegedeeld in dit bericht zijn louter van algemene aard, onafhankelijk en kunnen geenszins als sluitende professionele juridische en/of fiscale adviesverlening eventueel aangepast aan specifieke of concrete persoonlijke omstandigheden worden beschouwd. Sluitende professionele juridische en/of fiscale adviesverlening wordt steeds in een afzonderlijk document aan de klant overgemaakt. Het is niet toegestaan dit bericht te vermenigvuldigen dan wel te verspreiden. Aan dit bericht inclusief de bijlagen kunnen geen rechten ontleend worden, tenzij schriftelijk anders wordt overeengekomen.
Fiscotax BVBA aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade en/of kosten die voortvloeien uit onvolledige en/of foutieve informatie in berichten.